Het Neder­land­se con­cen­tra­tie­toe­zicht staat moge­lijk aan de voor­avond van een belang­rij­ke wij­zi­ging. Met de voor­ge­stel­de Wet inroep­be­voegd­heid ACM krijgt de Auto­ri­teit Con­su­ment & Markt (ACM) de bevoegd­heid om bepaal­de fusies en over­na­mes die onder de wet­te­lij­ke mel­dings­drem­pels blij­ven, als­nog aan een mede­din­gings­rech­te­lij­ke beoor­de­ling te onder­wer­pen. De gedach­te hier­ach­ter is dat ook rela­tief klei­ne trans­ac­ties een wezen­lij­ke impact kun­nen heb­ben op de con­cur­ren­tie­ver­hou­din­gen in een markt.

De dis­cus­sie over deze bevoegd­heid speelt inmid­dels in een bre­de­re con­text. In sep­tem­ber 2026 heeft het kabi­net aan­ge­kon­digd de Mede­din­gings­wet te wil­len aan­pas­sen om het con­cen­tra­tie­toe­zicht effec­tie­ver en gerich­ter te maken. Daar­bij wordt niet alleen voor­zien in een inroep­be­voegd­heid voor de ACM, maar onder ande­re ook in een ver­ho­ging van de bestaan­de omzet­drem­pels voor con­cen­tra­tie­mel­din­gen.

 

Wat ver­an­dert er ten opzich­te van de hui­di­ge sys­te­ma­tiek?

Onder de hui­di­ge Mede­din­gings­wet moet een con­cen­tra­tie voor­af bij de ACM wor­den gemeld indien de betrok­ken onder­ne­min­gen geza­men­lijk wereld­wijd meer dan €150 mil­joen omzet rea­li­se­ren én ten min­ste twee van de betrok­ken onder­ne­min­gen ieder ten min­ste € 30 mil­joen omzet in Neder­land beha­len. Con­cen­tra­ties die onder deze drem­pels blij­ven, val­len in begin­sel bui­ten het Neder­land­se con­cen­tra­tie­toe­zicht.

De voor­ge­stel­de inroep­be­voegd­heid vormt daar­op een belang­rij­ke aan­vul­ling. De ACM krijgt de moge­lijk­heid om ook con­cen­tra­ties bene­den de mel­dings­drem­pels naar zich toe te trek­ken voor een onder­zoek, wan­neer zij aan­lei­ding ziet om te ver­moe­den dat de trans­ac­tie de mede­din­ging op sig­ni­fi­can­te wij­ze zou kun­nen belem­me­ren. Vol­gens de voor­stel­len kan de ACM deze bevoegd­heid inzet­ten wan­neer ten min­ste één van de betrok­ken onder­ne­min­gen een omzet van € 50 mil­joen rea­li­seert. Zodra de ACM een trans­ac­tie ‘inroept’, wordt deze beoor­deeld aan de hand van dezelf­de con­cen­tra­tie­toets die geldt voor mel­dings­plich­ti­ge trans­ac­ties.

Daar­naast beoogt het kabi­net de hui­di­ge omzet­drem­pels in het con­cen­tra­tie­toe­zicht te ver­ho­gen. Waar momen­teel een Neder­land­se omzet van € 30 mil­joen per betrok­ken onder­ne­ming vol­doen­de is om de twee­de omzet­drem­pel te halen, zal een ver­plich­te mel­ding straks pas gel­den wan­neer bei­de betrok­ken onder­ne­min­gen ieder mini­maal € 75 mil­joen omzet rea­li­se­ren. Het uit­gangs­punt daar­bij is dat trans­ac­ties waar­van op voor­hand wei­nig mede­din­gings­ri­si­co wordt ver­wacht min­der vaak gemeld hoe­ven te wor­den, ter­wijl de ACM meer ruim­te krijgt om zich te rich­ten op trans­ac­ties die daad­wer­ke­lijk con­cur­ren­tie­pro­ble­men kun­nen ople­ve­ren. De inroep­be­voegd­heid en de hoge­re mel­dings­drem­pels vor­men daar­mee twee zij­den van dezelf­de medail­le: min­der toe­zicht waar dat wei­nig toe­voegt, maar meer flexi­bi­li­teit om gericht op te tre­den wan­neer een op het eer­ste oog klei­ne trans­ac­tie toch mede­din­gings­rech­te­lij­ke risico’s mee­brengt.

 

Welk pro­bleem pro­beert de wet­ge­ver op te los­sen?

Het wets­voor­stel komt voort uit de toe­ne­men­de over­tui­ging dat omzet­drem­pels niet altijd een betrouw­ba­re indi­ca­tie vor­men voor het mede­din­gings­rech­te­lij­ke belang van een trans­ac­tie.

Een eer­ste veel­ge­noemd voor­beeld daar­bij betreft zoge­noem­de “roll-up acqui­si­ti­ons”. Daar­bij neemt een onder­ne­ming gedu­ren­de een lan­ge­re peri­o­de meer­de­re klei­ne­re con­cur­ren­ten over. Iede­re afzon­der­lij­ke acqui­si­tie blijft onder de mel­dings­drem­pels, maar geza­men­lijk kun­nen deze trans­ac­ties lei­den tot een aan­zien­lij­ke con­cen­tra­tie van markt­macht.

Daar­naast spe­len pro­ble­men op loka­le en niche­mark­ten. In der­ge­lij­ke mark­ten kun­nen onder­ne­min­gen beperk­te omzet­ten rea­li­se­ren, ter­wijl een over­na­me toch ingrij­pen­de gevol­gen heeft voor de fei­te­lij­ke con­cur­ren­tie­ver­hou­din­gen. Het hui­di­ge sys­teem biedt de ACM in die geval­len slechts beperk­te moge­lijk­he­den om voor­af in te grij­pen.

Een der­de aan­dachts­punt betreft zoge­noem­de “kil­ler acqui­si­ti­ons”: acqui­si­ties van inno­va­tie­ve onder­ne­min­gen met een rela­tief lage omzet maar een groot con­cur­ren­ti­eel of tech­no­lo­gisch poten­ti­eel. De zorg is dat geves­tig­de markt­par­tij­en der­ge­lij­ke onder­ne­min­gen kun­nen over­ne­men voor­dat zij uit­groei­en tot een seri­eu­ze con­cur­rent.

Deze ont­wik­ke­lin­gen slui­ten aan bij een bre­de­re Euro­pe­se trend, waar­in steeds meer aan­dacht bestaat voor trans­ac­ties die van­we­ge hun beperk­te omzet niet onder tra­di­ti­o­ne­le mel­dings­re­gimes val­len, maar wel belang­rij­ke gevol­gen kun­nen heb­ben voor con­cur­ren­tie, inno­va­tie en markt­struc­tuur.

 

Impact op M&A-transacties

Voor de M&A-praktijk bete­kent de invoe­ring van een inroep­be­voegd­heid dat de tra­di­ti­o­ne­le omzet­drem­pel­ana­ly­se min­der vaak het eind­punt van de mede­din­gings­rech­te­lij­ke beoor­de­ling zal vor­men. Par­tij­en zul­len al in een vroeg sta­di­um moe­ten beoor­de­len of een trans­ac­tie ken­mer­ken heeft die aan­lei­ding kun­nen geven tot ingrij­pen door de ACM. Daar­bij kan onder meer wor­den geke­ken naar de posi­tie van de betrok­ken onder­ne­min­gen op loka­le mark­ten, eer­de­re acqui­si­ties in dezelf­de sec­tor, de aan­we­zig­heid van inno­va­tie­ve tech­no­lo­gie of de mate waar­in de doel­on­der­ne­ming als poten­ti­ë­le con­cur­rent kan wor­den beschouwd.

Ook voor trans­ac­tie­do­cu­men­ta­tie kan dit gevol­gen heb­ben. Waar voor­als­nog bij veel klei­ne­re trans­ac­ties nau­we­lijks aan­dacht wordt besteed aan con­cen­tra­tie­toe­zicht, zal vaker moe­ten wor­den nage­dacht over voor­waar­den pre­ce­dent, long-stop dates en risi­co­ver­de­ling tus­sen koper en ver­ko­per indien een trans­ac­tie als­nog door de ACM wordt opge­roe­pen voor beoor­de­ling.